Baştan Aşağı Linux

BAŞTAN AŞAĞI LINUX

Evvel zaman içinde… Kalbur zaman içinde… kişisel bilgisayar dünyasında Windows kral iken… Finlandiya’da 21 yaşında bir üniversite öğrencisi çıkmış. Yeni edindigi Intel 386 bilgisayarina kurulu DOS‘ u sevmemiş; Helsinki Üniversitesi‘nin bilgisayarlarında çalışan Unix‘ ten kendi bilgisayarında da olsun istemiş. Ama bilgisayar dünyasini idare eden krallar, PC için Unix satılmasını çok ağır para şartlarına bağlamışlar ve büyük firmalar dışında küçük şahısların Unix edinmesini adeta istemezlermiş. Linus adlı Helsinkili bu genç, düşünmüş, düşünmüş… ve sonunda krallara para vermektense, kendi işletim sistemini kendisi yazmaya karar vermiş. Çünkü çok zeki ve becerikli bir gençmiş. Ortaya DOS yerine bir PC‘ yi çalıştırmaya, BIOS bilgilerini edip, bilgisayarın klavyesi nerede, ekranı nerede anlamasına yeter düzeyde bir işletim sistemi çıkınca, ilk isi bunu, o zaman, yani 1991 yılında ne ölçüde Internet varsa, o ölçüde çevresine yaymaya karar vermiş. Çünkü bu genç çok alçak gönüllüymüş. Arkadaşları “Yahu Linus, bu ne güzel Unix! Gel bunun adi Linux olsun; hem seni hatırlatır, hem de Unix‘ i!” demişler. Böylece yeni işletim sisteminin adi Linux olmuş. Aradan yıllar geçmiş. PC dünyasında işletim sistemi tahtına kurulmak isteyen krallar arasında kavga başlamış. Kral IBM, PC tahtına geçmek üzere ortaya OS/2 diye bir prens sürmüş. Ama kral Windows, bu prensi bir kılıç darbesiyle öldürmüş! Büyük bilgisayar sarayındaki Unix kralları ise arda bir “PC tahtını nasıl ele geçiririz?” diye düşünüyorlarmış, ama “PC krallığının kulları zengin degil, bize büyük firmalar gibi çok para kazandıramazlar!” deyip vazgeçiyorlarmış yarıştan. Fakat, PC krallarının kulları arasında Windows‘ un hükümdarlığından hoşlanmayanların şayisi da artıyormuş. O sırada bir taraftan kendi PC’ sini yöneten Linux tabanın dikkatini çekmiş;”Bizim PC’ mizi de yönetir misin?” demişler. Linux, “Tabii yönetirim!” demiş. PC’ler “Peki kaç para?” diye sormuşlar; Linux, “Para istemem, ama bir şartım var! “ demiş. PC’ler o güne kadar hiç böyle bir şey duymamışlar.”Nedir sartin?” diye sormuşlar hayretle! Linux, “Para istemem, ama hiçbiriniz de benim sırtımdan para kazanamazsınız” demiş. Linux, ayrıca kendisinin değiştirilmesine de izin vermiş; ama bu kez şartı kendisinde yapılan değişikliğin herkese açık olmasıymış. Linux, dünyanın ilk serbest dağıtılan yazılımı değil. “Serbest Yazilim Vakfi” diğer birçok kurum, henüz PC icat edilmeden önce, bilgisayar yazılımının ücretsiz dağıtılması fikrini benimsemiş kişiler yazdığı programları bir araya getiriyor ve dağıtıyordu. Yakin zamana kadar Linux da tamamen ücretsiz edinilebilirdi. Fakat bir bilgisayar işletim sistemi yazılımını kernel adi verilen çekirdek programi kendi donanimina göre “derlemek” tabir edilen işlemden geçirerek kurabilecek çok az kullanıcı bulunduğu için, birçok firma, bir “Linux‘u bilgisayara kurma programı” üreterek bunu satıyor. Bu tür Linux kurma programına, “Linux Dağıtımı” (distribution) adi veriliyor. “Dağıtım” paketleri üreten firmalar, kendi paketlerin daha cazip hale getirmek için, sundukları ürünün bir Linux sisteminde bulunması gereken birçok yan ürün içermesine de özen gösteriyorlar. Serbest Yazılım ruhuyla hareket eden Linux‘u kendi yazılımları için en elverisli ortam diye gören birçok bireysel programcı da programını ücretsiz dağıtıyor. Ayrıca Linux‘un yayılması fikrini savuna dernekler ve kullanıcı guruplar tarafından ücretsiz verilen “dağıtım” paketleri da var. Bunları Internet’ten indirerek, kurmanız mümkün. Linux‘u, ortaya çıkaranın amacına uygun şekilde gerçekten beş kuruş para ödemeden edinmek istiyorsanız, Internet’te http://www.linux.org.tr adresine girmeniz yeterli. Ayrıca, Internet’te baksa birçok yerden ticari olmayan dağıtım paketi bulmanız da mümkün.

Linux’e Başlarken

Linux İşletim Sistemi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Sağlıklı Altyapı Linux

Linux gün geçtikce sevilen bir işletim sistemi. Hemen hemen her gereksinimi karşılayacak yazılımları, değişik özellikleri ve sağlam yapısıyla oldukça beğeni görüyor. Siz de Linux kullanmak istiyor ama Linux hakkında fazla bir şey bilmiyorsanız bu yazı tam size göre.

Linux Nedir ?

Teknik olarak tanımlamak gerekirse Linux, Unix benzeri, çekirdek (kernel) temelli, tam bellek korumalı ve çoklu işlem yapabilen bir işletim sistemidir. Linux anlatılırken nedense her yerde ilk olarak şu yazılır: Linux, esas olarak Linus Torvalds tarafından 1991 yılında Helsinki Üniversitesinde öğrenciyken geliştirilmiş ve GNU lisansı altında ücretsiz dağıtılan bir işletim sistemidir. Linux Amigalardan Digital Alphalara varan geniş bir donanım yelpazesinde rahatlıkla çalışabilen dayanıklı, güçlü derli toplu (ufak) ve ücretsiz bir işletim sistemidir. Bunun yanı sıra Linux tam bir ekip çalışmasının ürünü. Ekipse tüm dünyaya yayılmış bir meraklı programcılar ordusudur.

Bu insanlar Linuxe her her an yeni özellikler katıyor, hataları düzeltiyor, eksikleri gideriyor ve yeni donanım sürücüleri çıkarıyor. Open Source (Açık Kaynak Kodu) Linux ücretsiz olmanın da ötesinde. Çünkü Linuxde çalışan programların kaynakları da incelemeye açık bir şekilde geliyor.Yani eğer isterseniz (ve tabi o kadar vaktiniz varsa) kendi işletim sisteminizi yazabilirsiniz.

Linux Bilgisayarımda Çalışırmı ?

İşte Linuxun en iyi olduğu bir çok alandan biri, platform çeşitliliği. Linux aklınıza gelebileeck (evet Commodore64 için bile sürümü var) her devrin bilgisayarına uygulanmış.Linux, bütün Intel x86 mimarisi ve uyumlu platformlarda, PowerPC işlemcili (Macintosh) platformlarda, Sun SparcLarda, DEC Alphalarda ve diğerlerinde çalışabilir. Linuxu çalıştırmak için en son, en hızlı sistemlere ihtiyacınız yok. Modüler bir yapıda olmasından dolayı, 150 MB sabit disk ve 2 MB fiziksel bellek alanı olan en düşük i386 modelinde bile Linuxu çalıştırabilirsiniz. Tabi öyle bir makinenin performansı da bir yere kadar olacaktır.

Daha fazla işlevi kullanmak istiyorsanız bundan daha iyi bir makineye ihtiyacınız olacağı açıktır. Bunun yanında bazı geliştiricilerin tek bir disketten çalışabilecek dağıtımlar konusunda çalışmaları da var.

Donanımım Linuxde Çalışırmı ?

Evet ve hayır.Temel donanımların hepsi, modemler, yazıcılar, ağ kartları, vb.. istisnalar kuralı bozmamak şartıyla, Linux altında çalışır.Tabi bazıları diğerlerinden daha iyi çalışabilir.Eski ISA kartlarının desteği, yeni PCI kartlarından daha eksiksiz sağlanıyor. Bunun sebebi, donanım sürücülerinin tamamen acemi bir ruha (ama uzman bilgiye) sahip insanlar tarafından geliştirilmesidir. Bu yüzden desteklenen donanımların tür ve marka çeşidi, bir yerde geliştiricilerin maddi imkânlarına bağlı. Dolayısıyla en son çıkan PCI ya da AGP kartlarının Linuxde anında desteklenmekte olduğunu söylemek pek gerçekçi değil. Gerçi tutulan kartların sürücüleri günümüzde daha hızlı çıkıyor, örneğin Creative şirketi Linux için bir ekip kurarak başta Live serisi olmak üzere bütün kartlarının sürücülerini geliştirmeye çalışıyor. Windows için özel çıkarılmış, Winmodem ve bazı yazıcılar ise bambaşka bir hikayedir. Bunlarda yazılım sayesinde makinenizin işlemcisini kullanmaya imkan verilmiş, parçadan tasarruf edilmiş, dolayısıyla daha hesaplı ürünler elde edilmiştir